Vergroenen ondanks een verzadigde ondergrond

Tussen verkeerstunnels, metrolijnen en ondergrondse parkings is de Brusselse ondergrond op sommige plaatsen bijzonder dichtbezet.

Deze dichtheid vormt een echte uitdaging voor de stadsinrichting, vooral wanneer het gaat om meer ruimte te geven aan groen. Toch blijft het, gezien de klimaatuitdagingen, essentieel om de stad verder te vergroenen.

Gelukkig bestaan er technische en landschappelijke oplossingen om meer groen te integreren, zelfs in gebieden waar de ondergrond sterk bezet is.

Bovengrondse plantenbakken

In het kader van de herinrichting van het Schumanplein werd gekozen voor bovengrondse plantbakken vanwege de aanwezigheid van een verkeerstunnel en een metrotunnel onder het werkgebied. De beschikbare hoogte tussen het oppervlak en de tunnelbalken bedraagt namelijk minder dan 40 cm, terwijl het draagvermogen van de constructie noch beplanting in volle grond, noch zware lasten toelaat.

Daarom werden bovengrondse plantbakken geplaatst om bomen en andere beplanting te kunnen onderbrengen. De wortels kunnen zich daarin niet diep ontwikkelen en groeien voornamelijk horizontaal. De plantbakken zijn bovendien uitgerust met een drainage- en wateregelingsysteem, wat goede groeicondities voor de vegetatie garandeert.

Infiltratiezones

Er kan de voorkeur worden gegeven aan groene inrichtingen met een beperkte worteldiepte om vegetatie te combineren met ondergrondse infrastructuur. Deze waterdoorlatende oppervlakken bevorderen ook de infiltratie van regenwater. 

Bij de herinrichting van de Glasgowstraat werden bijvoorbeeld, vanwege de aanwezigheid van een metrotunnel, grasdallen en bloemenweiden aangelegd. Het project omvat ook verschillende wadi’s: landschappelijke verlagingen die regenwater opvangen, vasthouden en laten infiltreren dankzij geschikte bodemsubstraten.

Groendaken

Naast de vegetatie biedt een groendak tal van voordelen:

• Geluidsisolatie : het absorbeert een deel van het geluid en de geluidsoverlast.
• Thermische regulering : afhankelijk van de dikte van het substraat beperkt het oververhitting in de zomer en vermindert het warmteverlies in de winter.
• Regenwaterbeheer: het werkt als een buffer of spons, waardoor de afvoer van water naar de riolering wordt verminderd en vertraagd. Het geeft ook een deel van het vocht terug aan de atmosfeer via het proces van evapotranspiratie.
• Biodiversiteit: het bevordert de ontwikkeling van fauna en creëert nieuwe leefgebieden.

​

Verticale vergroening

Deze oplossing bestaat erin planten aan te brengen op gevels of muren, zowel binnen als buiten gebouwen. Deze verticale tuinen veranderen met de seizoenen mee en brengen meer natuur in de dichtbebouwde stedelijke omgeving.

In de stad helpen groene muren om geluidshinder te verminderen, de openbare ruimte af te koelen en een deel van het regenwater vast te houden, waardoor afvloeiing en overstromingsrisico’s worden beperkt.

De planten groeien in een licht substraat, vaak bestaande uit turf, kokosvezels of zeoliet (een mineraal van vulkanische oorsprong), dat water kan opnemen en geleidelijk weer afgeven volgens de behoeften van de planten.

©Brussels Parlement